Top 5 Bài văn phân tích văn bản Thần lúa (Ngữ văn 10) hay nhất

Từ xa xưa, con người đã có khát vọng đi tìm hiểu nguồn gốc những sự vật trong cuộc sống. Họ không có nhiều cơ sở để xác minh hay tìm tòi, chính vì vậy, họ chuyển hóa những gì thắc mắc vào trong truyện. Bằng trí tưởng tượng của mình, những người dân đã sáng tạo ra nhiều truyện thần thoại hấp dẫn. Trong đó không thể không kể đến Nữ thần Lúa.

Nữ thần Lúa trong lời kể là con gái của Ngọc Hoàng, dạy nhân dân cách trồng lúa làm lương thực. Hình tượng của người được xây dựng vô cùng thú vị khi có những vui giận giống loài người, biến thần trở nên gần gũi hơn với loài người. Qua hành động của nữ thần, ta cũng thấy được nữ thần vốn rất yêu thương con người, đem lại những điều tốt đẹp nhất cho loài người. Với những chi tiết hoang đường, kì ảo được kể, nữ thần Lúa còn là người có sức mạnh tuyệt vời. Nàng có thể điều khiển được thiên nhiên, có sự hiểu biết rộng rãi mà con người không có được. Hình tượng nhân vật nữ thần vừa gần gũi, vừa đặc sắc và cũng rất nổi bật. Nguồn gốc của cây lúa là do nữ thần biến ra, lúc đầu chúng còn tự bò về nhà và con người không cần làm gì cả. Tuy nhiên, sau khi con người mắc sai lầm, con người phải đi cắt lúa mang về nhà và tất nhiên vất vả hơn trước. Qua đây, người dân cũng khéo léo bày tỏ sự kính trọng của mình đối với nguồn lương thực chính đã nuôi sống mình. Địa vị của hạt lúa không giống như ngày nay, khi xưa nó được nhân hóa, trở nên cao quý và thậm chí còn có tính cách riêng của mình.

Chi tiết khiến cho truyện sâu sắc hơn là lỗi của con người và sự trừng phạt dành cho họ. Nhưng lại chính nhờ vậy mà càng làm rõ thêm những câu khuyên răn con người làm lụng chăm chỉ qua bao đời. Chỉ có lao động thì mới biết quý trọng những gì mình đang có và mình tạo ra. Đây cũng là một bài học đắt giá không chỉ để lý giải nguồn gốc cây lúa, mà còn khuyên răn những thế hệ trẻ ngày nay.

Thần thoại là một trong những thể loại phát triển trong nền văn học, có nguồn gốc từ rất lâu đời và có thể nói đó là một thể loại cổ xưa nhất kể về thế giới thần linh và nguồn gốc của các hiện tượng thiên nhiên. Thần thoại Việt Nam cũng rất nổi tiếng không chỉ trong nước và trên cả thế giới, nó đã giải thích các hiện tượng tự nhiên một cách rõ nét và sâu sắc. Một trong những truyện thần thoại tiêu biểu trong nền văn học Việt Nam là truyện Nữ thần Lúa, đã giải thích sự hình thành cây lúa nước trong truyền thuyết.

Truyện thần thoại Nữ thần Lúa lí giải từ thời các vua Hùng bắt đầu dựng nước, mới xây dựng nên đất nước, những sự phát triển đầu tiền dần dần được hình thành trong xã hội mới này. Vua Hùng đã truyền lại câu truyện về nữ thần Lúa, có thể nói đây là một vị thần tài sắc vẹn toàn, vẻ ngoài ưa nhìn vô cùng xinh đẹp có dáng người ẻo lả nhưng lại có một tính cách hay giận và hờn dỗi. Có thể thấy nữ thần Lúa là một cô gái đẹp nhưng tính tình không được tốt. Theo kể, nữ thần Lúa là con gái Ngọc Hoàng đại đế, trong những trận chiến lụt lội ghê gớm, tàn ác của thiên nhiên, những sinh vật đều bị tàn phá và mất đi, Trời đã cho con người sống trên hạ giới sinh con đẻ cái, đã sai Nữ thần Lúa xuống hạ giới nơi trần gian để nuôi sống con người.

Sau lần được cử xuống hạ giới nuôi sống loài người, Nữ thần Lúa đã bắt tay vào công cuộc làm việc, nữ thần đã cho gieo trồng những hạt giống xuống đất, từ đó đã nảy mầm và mọc thành cây, qua quá trình kết thành bông và cho những hạt đầu tiên. Nữ thần Lúa đã cho những hạt lúa đó không cần tốn qua sức lao động của con người. Cho lúa chín tự về đến nhà mà không qua một khâu làm việc nào như gặt hái, gánh về hay là phơi khô. Khi con người cần được ăn, chỉ cần cho bông vào nồi từ đó lúa sẽ tự khắc thành cơm cho con người ăn.

Một hôm nọ, nhà kia có cô con gái đang làm việc rất bận, cô chưa quét dọn và làm việc nhà, kho lúa cũng chưa mở cửa lúa đã về, cô gái lấy cái chổi đang cầm trên tay đập vào đầu bông lúa mà mắng chửi, nữ thần Lúa thấy sự cảnh như vậy, lại còn bị đánh nên rất tức giận. Sau lần đó, cả đám lúa đã thốt lên và ra những quy định phải có hái tre, liềm mới lấy được lúa về nhà. Từ đó, thần Lúa nổi giận và không cho lúa tự bò về nhà con người dưới hạ giới.

Kể từ sự việc đó, con người ở trần gian phải ra đồng lấy những bông lúa về nhà mà không được tự về như trước. Khi thấy con người vất vả nhọc nhằn quá con người mới chế tạo ra chiếc liềm để cắt lúa và giúp con người đỡ vất vả hơn. Cũng từ đó, lúa đã không thành cơm luôn được nữa mà con người phải phơi phóng và xay giã mới cho ra hạt gạo trắng ngần. Sự giận dỗi của nữ thần đã nhiều lúc làm cho con người chỉ có được lúa lép. Như vậy, mỗi năm khi mùa lúa qua đi, con người phải thờ cúng, dâng những thành quả của mùa vụ lên cúng thần Lúa cầu cho mùa màng tươi tốt và thành công. Đó cũng đã trở thành lễ hội, các trò chơi các tiết mục hấp dẫn gọi là Rước bông lúa.

Nữ thần Lúa là một vị thần tốt bụng giúp con người không phải chịu những vất vả nhưng con người không biết trân trọng. Truyện thần thoại Nữ thần Lúa tiêu biểu cho thể loại thần thoại trong văn học Việt Nam, không chỉ giải thích các hiện tượng thiên nhiên mà con cung cấp cho con người đặc biệt là thế hệ tương lai biết được nguồn gốc của cây lúa và giáo dục con người biết quý trọng công sức đã làm ra.

Nữ thần Lúa là một truyện thần thoại của Việt Nam kể về sự ra đời của Lúa và một số phong tục tập quán ở các vùng miền. Không những giải thích được sự ra đời của hạt lúa, câu chuyện còn mang những giá trị nghệ thuật đặc sắc của các dân tộc tại Việt Nam.

Nữ thần Lúa có cốt truyện đơn giản nhưng lại hấp dẫn người đọc. Truyện kể về nữ thần Lúa ban đầu là con của Ngọc Hoàng, được đưa xuống trần gian để giúp nhân dân. Nàng làm phép cho đất có thể trồng trọt, cũng dạy nhân dân cách cuốc đất trồng lúa. Sau đó, nàng lại cho bông lúa biết cách tự đi về nhà. Nhưng một ngày, có cô nàng mải chơi mà quên dọn dẹp trước khi lúa về, rồi còn dùng chổi đánh hạt lúa. Điều này đã chọc tức nữ thần, người không cho lúa tự bò về nữa mà bắt con người đi cắt, đi “mời” lúa về nhà. Sự sáng tạo của truyện nhằm giải thích cho nguồn gốc của cây lúa và hoạt động cắt lúa mang về của con người. Bằng sự tưởng tượng của mình, người xưa đã làm cho hình tượng của cây lúa được nâng cao, trở nên cao quý chứ không còn mang tính “tự nhiên” nữa. Đây cũng là một cách gián tiếp để tôn vinh giá trị của cây lúa ngày xưa. Không chỉ vậy, hình tượng nữ thần Lúa cũng được nhân dân chăm chút xây dựng từ nguồn gốc đến tính cách. Người yêu thương nhân gian nên đem lòng giúp người, mang lại cuộc sống cơm no áo ấm. Tuy nhiên, con người lại phụ sự kỳ vọng và làm cho người tức giận. Nữ thần được xây dựng có những cảm xúc của con người gần gũi, nhưng lại sở hữu sức mạnh phi thường mà người xưa luôn ao ước.

Những chi tiết kể về thần Lúa cũng được dùng những phép nghệ thuật để nó trở nên đặc sắc và gần gũi hơn. Nữ thần Lúa được người dân đầu tư xây dựng khi sử dụng nhiều yếu tố kỳ ảo làm tăng tính chất của truyện. Ta hiểu được rất nhiều điều sau khi đọc xong câu chuyện này. Đầu tiên chính là nguồn gốc hình thành cây lúa. Thứ hai là sự tôn trọng của người dân lúc bấy giờ với nguồn lương thực trọng yếu này. Thứ ba là sự ca ngợi của nhân dân với các vị thần, cũng là khao khát chinh phục được sức mạnh vĩ đại của con người. Tóm lại, Nữ thần Lúa đã rất thành công khi vận dụng cả nghệ thuật và xây dựng cốt truyện hấp dẫn người đọc đi đúng chủ đề muốn thể hiện.