Top 12 Sự thật thú vị nhất về bọ cánh cứng

Bọ cánh cứng có cặp cánh cứng phủ trên lưng, được gọi là elytra, bảo vệ các cánh thực nằm bên dưới chúng. Các elytra được đóng lại khi chúng nghỉ ngơi, một đường dọc tách đôi 2 phần cánh rõ ràng. Tính đối xứng này đặc trưng cho hầu hết các thành viên của bộ cánh cứng Coleoptera. Trong khi bay, con bọ cánh cứng mở elytra ra để cân bằng và sử dụng cánh thực (một lớp màng) của nó để di chuyển về trước.

Ký sinh trùng bọ cánh cứng có thể sống trên côn trùng khác hoặc thậm chí động vật có vú. Một vài bọ cánh cứng nhặt rác phân hủy chất hữu cơ hoặc xác chết. Bọ phân sử dụng phân như thức ăn và nơi là nơi để chúng đẻ trứng.Bọ cánh cứng trải qua kiểu biến thái hoàn toàn gồm 4 giai đoạn: trứng, ấu trùng, nhộng và trưởng thành. Thời gian phát triển từ trứng đến trưởng thành tùy thuộc vào loài.

Một số loài bọ cánh cứng phát triển rất nhanh, chúng có thể tạo ra hơn một thế hệ mỗi năm. Thế nhưng, loài bọ đá quý (Buprestid) có thể mất đến vài năm để trưởng thành.

Bên cạnh đó, điều kiện môi trưởng cũng ảnh hưởng nhiều đến thời gian phát triển của chúng. Điều kiện lý tưởng gồm có các yếu tố: thức ăn, nguồn nước, nhiệt độ. Nếu thiếu các yếu tố này, thời gian phát triển của chúng cũng bị ảnh hưởng.

Những sinh vật giống bọ cánh cứng đầu tiên đã xuất hiện trong hóa thạch từ thời kỳ Permian, khoảng 270 triệu năm trước. Còn những con bọ cánh cứng thực sự – giống như loài bọ cánh cứng hiện đại ngày nay – đã xuất hiện lần đầu tiên cách đây 230 triệu năm.

Bọ cánh cứng thậm chí đã tồn tại trước khi sự tan vỡ của siêu lục địa Pangea, và chúng còn sống sót qua cả sự kiện tuyệt chủng của những loài khủng long. Vậy làm thế nào Bọ cánh cứng có thể sống sót và trụ vững được lâu như vậy? Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục tìm hiểu điều thú vị này, bọ cánh cứng đã chứng tỏ khả năng tốt trong việc thích ứng với những thay đổi của hệ sinh thái.

Một đặc điểm phổ biến ở hầu hết bọ cánh cứng trưởng thành và những con non đó là chúng bắt buộc phải dùng miệng để nhai. Phần lớn bọ cánh cứng đều ăn thực vật, nhưng một số loài khác (như bọ rùa) săn mồi và ăn các con côn trùng nhỏ hơn. Chúng sử dụng những hàm răng chắc khỏe để gặm trên bề mặt da của con mồi. Một số loài thậm chí còn ăn cả nấm. Bất kể là ăn thứ gì, bọ cánh cứng đều nhai rất kỹ trước khi nuốt. Trên thực tế, tên của bọ cánh cứng được cho là xuất phát từ một phiên âm tiếng Anh cũ là bitela, có nghĩa là kẻ cắn phá nhỏ bé.

Bọ cánh cứng có kích thước rất đa dạng từ những loài cực kỳ nhỏ đến những loài thật sự khổng lồ. Loài bọ cánh cứng ngắn nhất là bọ cánh cứng lông vũ (họ Ptiliidae), hầu hết chúng có kích thước nhỏ hơn 1 mm. Trong số này, loài nhỏ nhất là bọ cánh cứng viền tua – Nanosella fungi, chỉ dài 0.25 mm và nặng 0.4 miligam. Mặt khác, bọ cánh cứng khổng lồ (Goliathus goliathus) có thể nặng tới 100 gram. Con bọ cánh cứng dài nhất được biết đến tới từ Nam Mỹ và có tên gọi Titanus giganteus, chúng có thể dài tới hơn 30 cm.

Bọ cánh cứng khổng lồ mặc dù có kích cỡ đáng sợ nhưng nó hoàn toàn vô hại với con người. Loài côn trùng này ẩn náu trong những khu rừng rậm nhiệt đới ở Nam Mỹ và chỉ bò ra ngoài khi tìm bạn đời. Thật ngạc nhiên là người ta chưa bao giờ nhìn thấy ấu trùng của loài sinh vật này, tuy nhiên, các nhà khoa học tin rằng ấu trùng có thể có đường kính hơn 5cm và dài tới 30cm.

Bọ cánh cứng khổng lồ lớn đến nỗi nó không đủ năng lượng để bay từ mặt đất, do đó nó phải leo lên cây và phóng mình từ một cành cây để có thể bay. Con cái chờ con đực tới tìm mình và đẻ trứng nên thường rất hiếm khi được nhìn thấy. Chúng tự bảo vệ bằng cách phát ra tiếng xì để cảnh báo và dùng chiếc hàm lớn để cắn kẻ thù.

Những con mọt ngũ cốc rất dễ dàng để nhận ra bởi cái vòi thon dài và hài hước của chúng, nhưng thực chất chúng cũng là một loại bọ cánh cứng. Liên họ bọ Curculionoidea bao gồm các loài bọ cánh cứng có vòi và rất nhiều loài mọt gỗ khác nhau. Khi bạn nhìn vào chiếc vòi của mọt ngũ cốc, bạn có thể cho rằng chúng ăn bằng cách đâm chiếc vòi vào và hút bột, giống như những loài bọ khác. Nhưng thực tế không phải như vậy, giống như tất cả các loài bọ cánh cứng khác, mọt ngũ cốc cũng có cơ hàm để nhai thức ăn.

Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, chúng có cái miệng khá nhỏ và được tìm thấy ở đằng sau chiếc vòi dài. Rất nhiều loài mọt ngũ cốc đã gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho mùa màng và cây cối nên chúng cũng được gọi là những loài sâu bệnh.

Mọt ngũ cốc được biết đến là côn trùng hại kho, thường gây thiệt hại và nhiễm bẩn nguyên liệu thô dùng trong thực phẩm tại nhà hay doanh nghiệp. Một số thực phẩm thông thường bị mọt ngũ cốc xâm nhập gồm thóc gạo, ngũ cốc, trái cây khô và hạt giống. Loài mọt này là mối nguy cho sức khỏe tại nhà và doanh nghiệp như các nhà máy chế biến thực phẩm, nhà hàng và cửa hàng. Chúng có thể gây thiệt hại kinh tế khổng lồ qua việc gây thiệt hại và nhiễm bẩn đối với các sản phẩm thực phẩm.

Sự phát quang sinh học của chúng xảy ra thông qua một phản ứng hóa học liên quan đến một enzym gọi là luciferase.

Đom đóm (thuộc họ Lampyridae) phát ra những dấu hiệu để thu hút bạn tình bằng một cơ quan ánh sáng trên bụng. Đom đóm đôi khi còn có thêm một cơ quan ánh sáng trên đầu phát ra những ánh sáng màu đỏ. Đom đóm là động vật tiêu biểu cho vùng ôn đới mặc dù phần lớn các loài sống ở vùng nhiệt và cận nhiệt đới. Chúng là loài động vật ăn thịt nên ăn sâu bọ hoặc các loại ốc. Chúng là những sinh vật có tập tính hoạt động về ban đêm, con đực thường có cánh và bay vào những đêm đầu mùa hạ. Nhiều loài, con cái không có cánh. Con đực, con cái và ấu trùng phát ra ánh sáng lạnh và thường có màu đỏ cam hay vàng xanh; một số loài thậm chí trứng cũng phát quang. Người ta cho rằng, ánh sáng giữ vai trò quan trọng trong tập tính sinh sản của chúng với mục đích hấp dẫn con khác giới. Tuy nhiên, ở ấu trùng thì sự phát sáng nhằm mục đích cảnh báo các động vật ăn thịt là chủ yếu, do ấu trùng đom đóm chứa các hóa chất có mùi vị khó chịu và có thể là độc hại đối với các động vật ăn thịt khác.

Bọ cánh cứng nhiệt đới (thuộc họ Elateridae) cũng tạo ra ánh sáng bằng một cặp cơ quan ánh sáng hình bầu dục trên ngực và cơ quan ánh sáng thứ ba nằm trên bụng.

Một số loài bọ cánh cứng có thể trở thành côn trùng phá hoại với sức tàn phá lớn. Ấu trùng bọ thảm ăn sợi tự nhiên và lông vũ. Chúng thường làm hỏng len và các loại vải khác. Những loài khác, như mọt phấn, thì ăn gỗ cứng và tre. Chúng tấn công đồ nội thất và các vật dụng khác làm bằng gỗ. Một số loài, như mọt bột mỳ và mọt ngũ cốc, tấn công thực phẩm trong nhà. Chúng cũng làm hư thực phẩm trong các cơ sở sản xuất và cửa hàng.

Một số loài bọ phá hoại bãi cỏ và cảnh quan. Ấu trùng bọ tháng sáu tấn công rễ cỏ. Bọ lá hủy hoại cây bằng cách ăn lá. Nhiều loài bọ cánh cứng là côn trùng có ích. Bọ rùa (hay bọ hoàng hậu, bọ cánh cam) ăn côn trùng gây hại cho cây cối như rệp vừng và rệp sáp.

Tuy nhiên bọ cánh cứng, gồm cả bọ rùa và bọ chân chạy, lại trở thành nỗi phiền toái. Vào cuối hè và mùa thu, chủ nhà có thể tìm thấy hàng trăm cá thể tập trung bên ngoài ngôi nhà. Chúng đang cố gắng tràn vào căn nhà để tìm nơi trú ẩn qua mùa đông hoặc tránh khỏi những điều kiện khắc nghiệt.

Bọ cánh cứng gây hại bắt đầu từ tháng 4-5 thiệt hại nặng nhất vào giai đoạn tháng 9, 10 khi mật số chúng đạt cao nhất. Mật số sâu tăng vào mùa mưa vì các lá non phát triển sẽ là nguồn thức ăn phong phú. Nhiệt độ ảnh hưởng tiêu cực đến số lượng bọ cánh cứng.